Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php on line 180

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/includes/version.php on line 33

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/includes/mamboxml.php on line 165

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/includes/frontend.php on line 150

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/includes/frontend.php on line 214

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php on line 419

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/editors/fckeditor.php on line 32

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/index.php on line 411

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/index.php on line 413

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/index.php on line 415

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/index.php on line 417

Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/islahnet/public_html/includes/mambo.php:180) in /home/islahnet/public_html/index.php on line 419
شبكة الاصلاح والتغير الديمقراطي في العالم العربي شبكة الاصلاح والتغير الديمقراطي في العالم العربي - كوردي
إبحث

 


Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 144

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 146

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 191

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 194

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 299

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 302

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 496

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 499

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 548

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 551

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 602

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 605

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 693

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 696

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/components/com_content/content.php on line 1010

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosimage.php on line 37

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosemailcloak.php on line 27

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosloadposition.php on line 38

Deprecated: Assigning the return value of new by reference is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mospaging.php on line 58

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosemailcloak.php on line 36

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosemailcloak.php on line 54

Deprecated: Function eregi() is deprecated in /home/islahnet/public_html/mambots/content/mosemailcloak.php on line 65
كوردي
طباعة أرسل لصديق
كوردي


روانينء ثةيام
ثةيامى ريفؤرمخوازةكانى عةرةب
جيهانى عةرةبى بة كؤمةلَى بةلَيَن بةضاكسازىء طؤرِان بةرةو ديموكراسى ثآ ناية هةزارةى سيَيةمةوة، هةولَدانة يةك بةدوايةكانى ريفؤرم دةركةوتنء سةرضاوةو ئامانجء مةرجةعيةتيان بةرفراوان بوو. بةلآم ديار بوو ئةو ثيَشكةوتنانةى كة لةهةندآ كؤمةلَء دةولَةتى عةرةبيدا بةدةست هاتن، سنوردار بوو. هةرزوو تووشى نوضدانء شكست بوو. بةمةش ريَطاكانى ضاكسازى لةجيَى خؤى وةستاو تووشى لةبةر يةك هةلَوةشان بووة. تائيَستاش هةنديَك لةدةولَةتة عةرةبييةكان لةذيَر دؤخيَكى نائاسايىء ئةحكامى عورفيدا دةذين. هةنديَكى ديكةشيان لةنيَو حالَةتى "سيستةمى ناكاودا" دةطوزةريَنن. تا هةنوكةش ئازادى طشتى لةوة كةمترة كةثيَوةرة نيَو دةولَةتييةكان برِياريان لةسةرداوة. هةروةها ديموكراسيةكى راستةقينة بةدةست نةهاتوة، بيَجطة لةكؤمةلَى دياردةى لاوةكى وةكو هةلَبذاردنء دةنطدانى شيَوةيى كةهيض جياوازييةكى ديارو بةرضاوى لةجةوهةرو خةسلَةتى سيستةمى سياسىء شيَوةكانى مومارةسةى دةسةلآتء شوناسى دةستةبذيَرى ثيَكهاتة سياسيَكان نةكردووة.

خؤئامادةكردنةكانى ئةنزيمةو حكومةتة عةرةبييةكان لةهةنطاونان بةرةو ضاكسازى ثاشكةشى كردووة. بةتايبةت لةدواى ثاشكةشى نيَودةولَةتى لةطرنطيدان بةديموكراسىء مافى مرؤظ. لةثالَ ئةمةشدا لةزؤر لة ولآتانى عةرةبيدا سيستةمى دةستةلآتدارى، سيماكؤنء تةقلديَكانى لةحكومكردنء بةرِيَوةبردنى دةسةلآت دووبارةكردؤتةوة، هةروةها سآ طؤشةى "دريَذكردنةوةو نويَكردنةوةى ماوةى حوكم، بؤماوةيى "باوك بؤ كورِ" بؤتة خالَى هاوبةش لةثةيرِةوكردن لةنيَوان سةركردةو سةرؤكةكانى ئةم ناوضةية. لةطةلَ ئةمانةشدا سيستةمى دةسةلآتدار ثةنايان بردة بةر كردنةوةو زيادكردنى بةنديخانةكانء ثرؤسةى دةستطيركردنى بةكؤمةلَء تةسكردنةوةى بوارى كاركردن بؤ دةزطاكانى كؤمةلَى مةدةنىء حيزبة ئوثؤزسويَنةكانء روناكبيرة ديموكراسيخوازء بزوتنةوة جةماوةرييةكان.

ئةمةش وايكرد هةندآ هيَز ثةنا ببةنة بةر تؤلَة كردنةوةو توندوتيذى ء توندرِةويَتى كةئةمةش هؤكارى زيادبوونى رووبةرِووبونةوةكان بوو لةنيَوان هةندآ لةحكومةتةكانء ئؤثؤزسؤنةكانيان، بةتايبةت ئؤثؤزسويَنة ئيسلاميَكان كةئةمةش خؤى لةخؤيدا زةنطيَكى مةترسيدارة بؤ داهاتوومان.

ئةو بةرةنطاربوونء لةرووة وةستانةى كةرِيفؤرمخوازةكان لةجيهانى عةرةبيدا بةجياوازى بيروباوةرِو مةرجةعة سياسىء فيكريَكانيان رووبةرِووى دةبنةوة، ئالَؤزو زؤرن، ئةوان لةلايةكةوة رووبةرِووى سيستةمى سياسى سةركوت كةر دةبنةوة كةخؤى طيركردووة بةكورسى دةسةلآتةوةو سةرجةم دةرطاكانى بةشدارى راستةقينةيان داخستوة.
لةلايةكى ديكةوة ريفؤرمخوازةكان لةناو كؤمةلَيَكدا كاردةكةن كةملكةضى هيَزة لةخؤبايىء توندرِةوة ستةم طةراكانن كةباوةرِيان بةديموكراسىء فرة دةنطى نيية، لةطةلَ ئةمانةشدا ئةم هيَزانة كار دةكةن بؤ هةلَوةشاندنةوةى كؤمةلَطاكانء فراوانكردنى ليَكترازانة تايفىء مةزهةبىء دةستةطةريَكان.. لةلايةكى ترةوة ريفؤرمخوازةكان بةر سياسةتى كؤلَنيالَيزمى نوآ دةكةون كةوايكردووة كؤمةلَى ململانيَى ناوضةيى روبداتء، هيَلَةكانى بةريةكةوتنى مةزهةبىء تايفةطةرى رووبكاتة طؤرِةثانى زؤر لةناوضة عةرةبييةكان كةهيَندة مةترسيدارة، هةرِةشة لةهةلَوةشاندنةوةو لةناوضوونى كيانة يةكطرتوةكان دةكات.

هةموو ئةمانة وايكردووة كةبةربةستى نوآء هةمةلايةن لةبةردةم ريَطاكانى ريفؤرمء طؤرِانى ديموكراسى دابنريَت، ئةم رووبةرِووبوونةوانة ضةندة تونديش بن، بةلآم نةيان توانيوة ثشتطيرىء هةولَةكانى ريفؤرمخوازةكان لةناو جيهانى عةرةبيدا رابطرن. كة لةئيَستاشدا ريفؤرمخوازةكان خةباتيَكى قورسء طران دةكةن، بةلآم ضوستء ضالاكن. لةثيَناو مافء ئازاديى طةلةكةيانء، بةرطرى لةداهاتوويةكى ديموكراسى دةكةن بؤ ناوضةكة، لايةنطرى مةسةلةى ئاشتىء ئيستقراريةتء طةشةثيَدانى بوارة هةمةلايةنةكانى وةكو ئابورىء كؤمةلآيةتىء رؤشنبيرىء لايةنة مرؤييةكانن. بؤئةوةى ذيانيَكى باشء طونجاو بؤ هاونيشتيمانييان دابين بكريَت.

ئيَمةى ئةندامانى "تؤرِى ضاكسازىء طؤرِانى ديموكراسى لةجيهانى عةرةبيدا" بةهةموو ئةندامء ريَخراوةكانمانةوة بةجياوازى مةرجةعة فيكرىء رؤشنبيرةكانمان، لةثيَطةى باوةرِهيَنانى هاوبةشء قولَمان بةتةندروستيَتى ئامانجةكانمان لةرِيفؤرمكردندا، بؤ دةستهيَنانى بةشيَوةيةكى ئاشتيانة، ئامانجةكانمان رادةطةيةنين كةبريتين لة:
1-ثةيوةستين بةمةسلَةحةتى طةلةكةمانء مافة سةرةكيَكانى. تا بةئازادىء كةرامةت بذين. لةثيَش هةموو ئةمانةشةوة خةبات دذى داطيركةر دةكةين. هةروةها خةبات بؤ ريَزطرتن لةمافى مرؤظ ء بةرطريكردن لةمافى تاكء دةستةجةمعيَكان دةكةين، هةروةك لةبنةماو ريَسا نيَودةولَةتىء دينة ئاسمانيَكاندا هاتوة.

2-ثةيوةستبوونمان بةخةباتيَكى سثىء ئاشتيانة لةثيَناو بةدةستهيَنانى ديموكراسى لةولآتةكانماندا. دروستكردنى مةزهةبيَكى ديموكراسىء مومارةسةكردنى ثةروةردةيةكى مةدةنيانةو ؛حوكميَكى كاملَء ثيَطةيشتوو كة لةسةر ليَثرسينةوةو شةفافيةتء دةستثاكىء ريَزطرتن لةفرة دةنطى، رووبكاتة سندووقى هةلَبذاردنء ئالَوطؤرِى تةندروستء ئاشتيانةى دةسةلآت، دابمةزريَت. هةروةها خةبات بؤ سةربةخؤ راطرتنى دادطاو سيادةى ياساو جياكردنةوةى دةسةلآتةكان دةكةين، تا دةطةينة بونيادنانى دةولَةتيَكى مةدةنىء ديموكراسى.
3-لةثيَناو ئةم ئامانجانةدا، ثةيوةست دةبين بةبةرنامةيةكى كار بؤ كؤتايى هيَنان بةو روخسارة ديزوونانةى كةخؤى لةياسا نا ئاساييةكانء ئةحكامى عورفىء مومارةسةى ناشةرعى دةسةلآتدا دةبينيَتةوة، هةروةها خةبات بؤ ئازادكردنى بةندكراوةكانى لةسةر بيروباوةرِو ويذدانى راستطؤيانة طيراوون.خةبات دةكةين بؤ راطرتنى دةستدريَذيكردنةكان كة بؤ سةر مافء ئازاديَكانى هاولآتيان دةكريَت؛ ريَطةدان بةهةمووئازادييةكى بؤ ضوونء رادةربرِينء ريَخستنء خؤثيشاندانء مانطرتن.

4-سورين لةسةر دروستكردنى بةهاكانى بةهاولآتى بوون. نةهيَشتنى جياوازيية جةندةريَكان، بةدةستهيَنانى مافى تةواو بؤ ذن.
5-ثةيمان دةدةين كةكارى هاوبةش بكةين، لةثيَناو ضارةسةركردنيَكى ديموكراسيانةى ئةو كيَشانةى ثةيوةندييان بةفرة نةتةوةيىءجياوازيية دينىء تايفىء مةزهةبىء رةطةزييةوة هةية، لةناو كؤمةلَةكانماندا. ضارةسةريَك كةريَز لةو فرةيية بطريَتء بةعونسريَكى بةهيَزو دةولَةمةند تةماشاى بكات. هةروةها دذى جؤرةكانى ضةوساندنةوةو بالآ دةستىء ثاوةنكردنى دةسةلآتين. خةبات دةكةين بؤ نةهيَشتنى ئةو جياوازيانةى كة لةنيَوان تاكء كؤمةلَدا لةسةر بنةماى نةتةوةيىء دينىء رةطةزىء رةنط دروست بوون.

6-لةباوةرِهيَنانى قولَمان بة بةشداريبوون. دةرطاى بوون بةئةندام دةكةينةوة. بةبآ ئةوةى طوآ بدةينة جياوازييةكانى كة لةدةرئةنجامى ثيَكهاتةى سياسىء فيكرىء كؤمةلآيةتى كؤمةلَةكةمان دروست بوون.

هةروةها ئامادةى خؤشمان رادةطةيةنين بؤ كاركردن لةطةلَ ناسيؤناليزمةكان، عةلمانيَكانء ئيسلاميَكان لةسةر بنةماى ثةيوةست بوون بة ئةركة مةدةنىء ديموكراتيية هاوبةشةكان. تا ضةمكى هاولآتى بوون بيَتة سةرضاوةى مافء ئةركةكانمان.

7-بؤ طةيشتن بةئامانجةكانمان، ئيلتيزامء ثشتطيريكردنى خؤمان رادةطةيةنين بؤ هةموو ئةو كارة سياسيية هةمةلايةنانةى كةبزوتنةوةو جولآنةوة سياسىء فيكريَكان لةجيهانى عةرةبيدا ثيَى هةلَدةستن بةشيَوةيةك يارمةتى دةر بيَت بؤ ضةسثاندنى بةهاكانى ديموكراسىء ريفؤرمء مافى مرؤظ.
ئةم ثةيامة ئاراستةى هةموو ريفؤرمخوازو ديموكراسيخوازةكان دةكةين لةثيَناو بةدةستهيَنانى ئامانجة هاوبةشةكان.